Districts, Schools and Educators

တၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ၂၀၂၀-၂၀၂၁ကၠိအနံၣ်

မံၣ်နံၣ်စိထၣ်ကမျၢၢ်အကၠိတဖၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဒၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤလၢအအိၣ်လၢ တၢ်မၤလိမၤဒိးလၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲ လၢၢ်ကသိၣ်လိကၠိဖိဒီးပာ်ပှၤတ၀ၢတဖၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ချ့ချ့ဆူညါဖဲ COVID-19 တၢ်ဆါသတြိာ်လဲၤတၢ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. မံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးလၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အီၤမ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ခိၣ် Tim Walz ဒီး ၀့ၢ်ခိၣ်ခံဂၤတဂၤ Peggy Flanagan အတၢ်ဃ့ထီၣ်ခီဖျိမံၣ်နံၣ် စိထၣ်၀ဲၤကျိၤလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့(MDE)ဒီးမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ် ချ့(MDH)အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဒ်တၢ်အစၢတခါအသိး, မံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအခဲအံၤပျဲ၀ဲဒၣ်ကၠိခဲလၢာ်ဒ်သိးအကဟ့ၣ် တၢ်မၤလိလၢတၢ်လဲၤဆူကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီးတၢ်မၤလိလၢအသူကျိၤကွာ်သနူခံမံၤလၢာ်လၢအမ့ၢ်တၢ်လဲၤဆူကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီးလီပှာ်ယဲၤအဖီခိၣ်လၢကၠိဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်ဖဲကၠိအံၤဟံးဖီၣ်မၤတၢ်လၢတၢ်ကဒီသဒၢ COVID-19 အတၢ်ရၤလီၤအသးအဂီၢ်အခါန့ၣ်လီၤ. ကၠိတဖျၢၣ်စုာ် စုာ်ကပာ်၀ဲဒၣ်ပှၤသိၣ်လိနဲၣ်ယုၤတၢ်တဖၣ်,ကၠိဖိတဖၣ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်ပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးဖဲဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤလိလၢ တၢ်လဲၤဆူကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤလိလၢအသူကျိၤကွာ်ခံမံၤလၢာ်လၢအမ့ၢ်တၢ်လဲၤဆူကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီးလီပှာ်ယဲၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠိတဖၣ်တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်အီၤလၢအကဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒုးသ့ၣ်ညါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်ဆူအ၀ဲသ့ၣ်အကၠိအပှၤတ ၀ၢန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်ကဘၣ်တၢ်ကျိးထံအီၤဒီးဆဲးကျိးဆဲးကျၢအီၤလၢလံာ်ကွဲးဒီးထးခိၣ်အကျိာ်တဖၣ်လၢအဒိးသ န့ၤထီၣ်လၢပှၤတ၀ၢတခါစုာ်စုာ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီလာ်,ကယဲၢ်မ့ၢ်ကမျၢၢ်အကၠိတဖၣ်တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်၀ဲဒၣ်လၢက-

  • ပာ်ကၠိဖိတဖၣ်လၢကရူၢ်ဆံးဆံးတသ့ဖဲအသ့တပူၤဃီဖဲကၠိထီၣ်အနံၤတဖၣ်လီၤ.
  • လိၣ်ဘၣ်ကၠိဖိတဖၣ်လၢအကဖျီၣ်၀ဲဒၣ်နီၣ်ကျၢၢ်ဘၢမဲာ်သ့တနံၤကျၢၢ်,ဖဲမ့ၢ်အိၣ်လၢကၠ့မ်အတီၤတၢ်မၤလိအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ.
  • ဟ့ၣ်ကၠိအပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒီးနီၣ်ကျၢၢ်ဘၢမဲာ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ဒီမဲာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
  • ပာ်လီၤတၢ်ဘျၢလၢကယဲၢ်မ့ၢ်ကၠိအပှၤမၤတၢ်ဖိဖျီၣ်ဃာ်နီၣ်ကျၢၢ်ဘၢမဲာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
  • ခံနွံတဘျီန့ၣ်ပာ်တၢ်အခိၣ်သ့ၣ်လၢကၠိအပှၤမၤတၢ်ဖိကမၤကွၢ်အသးလၢ COVID-19 အဂီၢ်လီၤ.
  • မၤကဆှီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကိးနံၤဒဲးဒီးမၤကဆှီတၢ်အမဲာ်ဖံးခိၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်အီၤအါတဖၣ်လၢသ့တနံၤအတီၢ်ပူၤခဲအံၤခဲအံၤတက့ၢ်.
  • ပာ်ပနီၣ်ပှၤဟဲအိၣ်သကိးတၢ်လၢအကါတဒိၣ်တဖၣ်လၢအပာ်ဃုာ်ပှၤမုာ်သးမၤကလီတၢ်တဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်န့ၣ်တက့ၢ်.
  • ကွၢ်ဟုၣ်ဘၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဒီးကၠိဖိတဖၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါတက့ၢ်.
  • ဆှၢက့ၤပှၤမၤတၢ်ဖိဒီးကၠိဖိတဖၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး COVID-19 အတၢ်ဆါအပနီၣ်တဖၣ်အခါတက့ၢ်.
  • တြီပှၤအနီၢ်ဂံၢ်အါအါအတၢ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးတက့ၢ်.
  • လူၤပိာ်မၤထွဲ MDH အတၢ်နဲၣ်လိၤလၢနီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်စီၤစုၤအဂီၢ်တက့ၢ်-
  • လၢတၢ်မၤလိမၤဒိးဖဲဖိသၣ်ဆံးအကတီၢ်ဒီးတီၤဖုၣ်ကၠိအဂီၢ်ဧိၤ- နီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်စီၤစုၤသၢခီၣ်ယီၢ်မ့တမ့ၢ်အါန့ၢ် အန့ၣ်လၢကၠိဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်အီၤဆူၣ်ဆူၣ်လီၤ.
  • လၢတီၤခၢၣ်သးဒီးတီၤထီကၠိတဖၣ်အဂီၢ်ဧိၤ-ကၠိဖိကဘၣ်ပၢၤဃာ်နီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်စီၤစုၤအတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤဃုခီၣ်ယီၢ်လၢ ကၠိဖိတဂၤဒီးတဂၤအဘၢၣ်စၢၤလၢတၢ်ထီၣ်ကၠိသ့တနံၤကျၢၢ်အတီၢ်ပူၤဖဲမ့ၢ်သ့မ့ၢ်ဘၣ်အခါန့ၣ်လီၤ,ဖဲတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤ ၆ ခီၣ်ယီၢ်အံၤတၢ်မၤအီၤမ့ၢ်တန့ၢ်ဘၣ်တခီ,တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအစှၤကတၢၢ်သၢခီၣ်ယီၢ်န့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ပၢၤဃာ်အီၤလၢကၠိဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
  • ဖဲခီၣ်တံၢ်အပတီၢ်တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်ဆါအဃၢ်မ့ၢ်စှၤလီၤ၀ဲဒၣ်တုၤအပတီၢ်တခါလၢအနဲၣ်ဖျါကၠိဖိခဲလၢာ်လဲၤထီၣ်ကၠိလၢအနီၢ်ကစၢ်(တုၤသိးဒီးတၢ်ထိၣ်အယူာ်လၢအမ့ၢ်ပှၤန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆါ 0 တုၤစှၤန့ၢ်ဒံး 10 လၢ 14 အတီၢ်ပူၤတၢ် ကဲထီၣ်အသးအယူာ်လၢပှၤ 10,000 အကျါ)ကၠိအံၤတလိၣ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးနီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်စီၤစုၤအတၢ်ပနီၣ် အစှၤကတၢၢ်လၢကၠိဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤလၢတီၤဒၢးအပူၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သနာ်က့ကၠိတဖၣ်ကဘၣ်မၤအိၣ်ထီၣ် ဒီး ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်စီၤစုၤလိာ်သးတသ့ဖဲအသ့လၢကၠိဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤလၢတသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.

တုၤလီၤလၢလါယနူၤအါရံၤ ၁၈ သီ, ၂၀၂၁ န့ၣ်တီၤဖုၣ်ကၠိကိးဖျၢၣ်ဒဲးလၢအအိၣ်လၢကီၢ်စဲၣ်တၢ်လီၢ်၀း၀းဘၣ်တဘၣ်ကဃုထၢ လၢတၢ်ကဒုးလဲၤတရံးတၢ်လဲၤထီၣ်ကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်အကျိၤအကွာ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်နဲၣ်လီၤလၢတၢ်ရဲၣ်လီၤအီၤလၢထးတဖၣ်လၢတၢ်ကပာ်ပှၤတ၀ၢဆူၣ်ဆူၣ်ချ့ချ့န့ၣ်လီၤ.

တုၤလီၤလၢလါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီၢ ၂၀၂၁ န့ၣ် တီၤခၢၣ်သးဒီးတီၤထီကၠိ ကိးဖျၢၣ်ဒဲးလၢအအိၣ်လၢကီၢ်စဲၣ်တၢ်လီၢ်၀း၀းဘၣ်တ ဘၣ်ကဃုထၢ လၢတၢ်ကဒုးလဲၤတရံးတၢ်လဲၤထီၣ်ကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်အကျိၤအကွာ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်နဲၣ်လီၤလၢတၢ် ရဲၣ်လီၤအီၤလၢထးတဖၣ်လၢတၢ်ကပာ်ပှၤတ၀ၢဆူၣ်ဆူၣ်ချ့ချ့န့ၣ်လီၤ.

ကမျၢၢ်အကၠိခဲလၢာ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဃုထၢတခါလၢတၢ်ကမၤလိစိတၢ်လၢအယံၤဆူညါလၢကၠိဖိလၢအဃုထၢလၢအကမၤလိတၢ်ယံၤဒီးအကၠိအတီၤဒၢးမ့ၢ်လၢတၢ်ဆါသတြိာ်လၢ ၂၀၂၀-၂၁ ကၠိအနံၣ်ဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ်လီၤ.

လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးလၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤထုးထီၣ်ရၤလီၤအသးဖဲလါယူၤလံ ၂၀၂၀ အပူၤခီဖျိ ၀့ၢ်ခိၣ် Walz လၢအမၢကၠိအကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးခၠၣ်ထၣ်အကၠိတဖၣ်လၢအကအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်အိၣ်သးတခါလၢ်လၢ်လၢအကအိၣ်ထီၣ်ဖဲ COVID-19 တၢ်ဆါသတြိာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. MDE နဲၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢကၠိတဖၣ်ကအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်မၤလိ အကျိၤအကွာ်သၢခါန့ၣ်လီၤ-

  • တၢ်အိၣ်သး 1: တၢ်လဲၤထီၣ်ကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်လၢကၠိဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်
  • တၢ်အိၣ်သး 2: တၢ်မၤလိလၢကျိၤကွာ်အါခါပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဃုာ်ဒီးနီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်စီၤစုၤလၢအဃံးဒီးတၢ် ပာ်ပနီၣ်တၢ်ကံၢ်စီ
  • တၢ်အိၣ်သး 3: ထဲဒၣ်တၢ်မၤလိစိတၢ်လၢအယံၤ

အမဲာ်ညါ, ၀့ၢ်ခိၣ် Walz ပာ်လီၤ၀ဲဒၣ်စ့အကကွဲၢ် $430 လၢကၠိအကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးခၠၣ်ထၣ်အကၠိတဖၣ်အဂီၢ်လၢတၢ်ကမၤစၢၤအ၀ဲ သ့ၣ်လၢတၢ်ကအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ 2020-21 ကၠိအနံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤအံၤတၢ်သူအီၤလၢတၢ် ကကျၢၢ်ဘၢတၢ်ဒုးလဲၤတရံးကၠိအလဲတဖၣ်(အဒိဒ်သိး,တၢ်မၤကဆှဲကဆှီဒီးကွၢ်ထွဲမၤဘၣ်လိာ်ပီးလီတဖၣ်,စဲးဖီကဟၣ်, Wi-Fi, ဒီးနီၢ်သးအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ဆီၣ်ထွဲတဖၣ်)ဒီးဆီၣ်ထွဲလၢတၢ်ကမၤဆူၣ်ထီၣ်ကၠိဖိ,ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးပှၤသိၣ်လိနဲၣ်ယုၤတၢ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲအဒိဒ်သိးဒီးဒံၤကၠံၣ်တၢၣ်တၢ်မၤလိ,ပှၤဟံးနဲၣ်ကျဲတၢ်တဖၣ်,တၢ်ကျိးထံတၢ်အတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီးစဲၣ်နီၤအတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖးဘၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိအတၢ်နဲၣ်လီၤလၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢအပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ 2020-21 ကၠိနံၣ်အဂီၢ် (PDF) တက့ၢ်.

ကမျၢၢ်အတၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးလၢအမဲရကၤတၢ်မၤပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ

ဖဲလါမာရှး ၁၁ သီ၂၀၂၁ အခါ, American Rescue Plan (ARP) အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ်ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤဒ်တၢ်သိၣ် တၢ် သီတခါလၢအပာ်ဃုာ်စ့အကကွဲၢ် $1.3 ကထိ လၢ E-12 တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်အဂီၢ်လၢတၢ်ကမၤစၢၤကၠိ တဖၣ်လၢအကက့ၤကဒါဆူ,ဒီးပၢၤဃာ်တၢ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢကၠိအတီၤဒၢးပူၤလၢအပူၤဖျဲး၀ဲဒၣ်လၢကၠိဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤဒ်ကီၢ်စဲၣ်စၢဖှိၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတခါစုာ်စုာ်အဖီခိၣ်အသိးကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ 90%အံၤဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤန့ၢ်အီၤလၢကီၢ်စဲၣ်ဒီးခၠၣ်ထၣ် အကၠိတဖၣ်လၢအကြၢးဘၣ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤစ့တၢ်မၤစၢၤ 9.5% န့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်သူလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ဖီၣ် ဃံးလၢကီၢ်စဲၣ်တဘ့ၣ်စုာ်စုာ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အကရၢကရိအဂီၢ်လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢကတုၤထီၣ်ကၠိဖိတဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤဒ်တၢ်အစၢတခါအသိးပကအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးဒီးတၢ်ဆှၢနုာ်လၢမ့ၢ်တၢ် ကသူ၀ဲဒၣ်စ့ 9.5%တခါအံၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကမျၢၢ်အတၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးအဆၢကတီၢ်က၀ံၤ၀ဲဒၣ်ဖဲဟါ 4 နၣ်ရံၣ် Tမုၢ်ယူၢ်, လါယူၤ 1 သီ. တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးတဖၣ်တၢ်တီၣ်ထီၣ်အီၤဒ်အံမ့လ်အတၢ်ဘျးစဲထၢနုာ်လီၤတခါအသိးဒီးဆှၢဆူ mde.federalcovidfunds@state.mn.usမ့တမ့ၢ်ခီဖျိတၢ်သူလံာ်ပရၢတၢး (အိၣ်ဒီးလံာ်ပရၢးတၢးအတၢ်စဲပနီၣ်လၢအစံး လါယူၤ 1 သီ) ဆူ-

COVID-19 ထးခိၣ်ထံတၢ်မၤကွၢ်လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်ကၠိဖိတဖၣ်အဂီၢ်

ကၠိဖိခဲလၢာ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်အီၤလၢတၢ်ကမၤန့ၢ်ကလီ COVID-19 အတၢ်မၤကွၢ်ခံနွံတ ဘျီ လၢတၢ်ကမၤစၢၤဒီသဒၢတၢ်ဆါအဃၢ်အတၢ်ရၤလီၤအသးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကိးဂၤဒဲးမၤန့ၢ် COVID-19 ဒီးတသ့ၣ်ညါ လၢအ အိၣ်ဒီးတၢ်ဆါအ ဃၢ်ဘၣ်န့ၣ်သ့လီၤ. တၢ်မၤကွၢ်သးမ့ၢ်ကျိၤကွာ်အဂ့ၤကတၢၢ်တဘိလၢတၢ်ကသ့ၣ်ညါဘၣ်နအိၣ်ဆူၣ် အိၣ်ချ့ဒီး ပျဲ၀ဲဒၣ်ပှၤလၢပကဆဲးဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်ယုၤဖိသၣ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ထံၣ်လိာ်သးလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်သိၣ်လိမိၢ်ပှၢ်လၢအဂၤအခွဲးအယာ်တဖၣ်,လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲတၢ်ဆါအဃၢ်အကလုာ်တဖၣ်ရၤလီၤအသးအါထီၣ်လၢပကီၢ်စဲၣ်အပူၤအခါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲကၠိဖိတဖၣ်မ့ၢ်တအိၣ်ဒီးတၢ်ဆါအဃၢ်အပနီၣ်တဖၣ်ဒီးမ့ၢ်တအိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီးပှၤတဂၤလၢအအိၣ်ဒီး COVID-19 န့ၣ်, အ၀ဲသ့ၣ် အတလိၣ်အိၣ်လီၤဖျီၣ်ကွၢ်ဟုၣ်တၢ်ဆါဖဲအခိး၀ဲဒၣ်တၢ်မၤကွၢ်အစၢတဖၣ်အခါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်စဲၣ်မံၣ်နံၣ်စိထၣ်ဟ့ၣ်၀ဲဒၣ် COVID-19 ထးခိၣ်ထံအတၢ်မၤကွၢ် အပီးအလီတဖၣ်လၢတီၤခၢၣ်သးအကၠိ,တီၤထီကၠိဒီးတၢ်လိာ် ခိၣ်လိာ်ကွဲလၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤအီၤအကရူၢ်တခါလၢ်လၢ်အဂီၢ်ခီဖျိကီၢ်စဲၣ်ပှၤမၤသကိးတၢ်လၢအမ့ၢ် Vault Health န့ၣ်လီၤ. ကတီၢ် အံၤကၠိဖိတဖၣ်ဆှၢန့ၢ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ် Vault at-home tests ဆူတၢ်မၤကွၢ်အဒၢးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အကၠိတဖၣ်န့ၣ် သ့လီၤ.

ဖဲကၠိဖိတဖၣ်မ့ၢ်ဆူးဆါအခါ,အ၀ဲသ့ၣ်ကြၢးမၤန့ၢ်တၢ်မၤကွၢ်တခါလၢ မံၣ်နံၣ်စိထၣ်ပှၤတ၀ၢတၢ်မၤကွၢ်တၢ်ဆါအလီၢ်လၢ တၢ်မၤန့ၢ်ကလီတၢ်အလီၢ်တခါခါ မ့တမ့ၢ်ခီဖျိပှၤလၢအဟ့ၣ်အီၤဒီးအတၢ်အိၣ်ဆူၣ် အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲနကၠိဖိပာ်ဃုာ်လၢပကၠိအပူၤ COVID-19 အတၢ်မၤကွၢ်အတၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤတခါအပူၤမ့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်,ကျိၤကွာ်အဂၤတဖၣ်အိၣ် ၀ဲဒၣ်တဘျုးခါလၢတၢ်ကမၤကွၢ်သးလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်အပှ့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်လဲၤအိၣ်သကိး၀ဲဒၣ်မံၣ်နံၣ် စိထၣ်ပှၤတ၀ၢတၢ်မၤကွၢ်အလီၢ်လၢတၢ်တလိၣ်ဟ့ၣ်အပှ့ၤတခါခါသ့၀ဲဒၣ်လီၤ,မၤကွၢ်သးခီဖျိပှၤဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်တဂၤမ့တမ့ၢ်မၤလိာ်လၢတၢ်ကဟဲဆှၢန့ၢ်နၤဒီးတၢ်မၤကွၢ်သးလၢဟံၣ်အပီးအလီတခါတက့ၢ်.လၢနီၢ်ကစၢ်မ့ တမ့ၢ်ကျိာ်ဂ့ၢ်၀ီအလီကျိၤအတၢ်မၤစၢၤလၢအအိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤတ၀ၢတၢ်မၤကွၢ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤကွၢ်အလီၢ်တနီၤန့ၣ် အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး COVID အပှၤတ၀ၢ အမူဒါခိၣ်တဖၣ် လၢတၢ်ကမၤစၢၤတဲဘၣ်ပှၤဘၣ်ဃးတၢ်မၤကွၢ်အကျိၤအကွာ်န့ၣ်လီၤ.

COVID-19 ထးခိၣ်အထံအတၢ်မၤကွၢ်လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်ကၠိအပှၤမၤတၢ်ဖိအဂီၢ်

ကမျၢၢ်အကၠိခဲလၢာ်လၢအဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤလိလၢကၠိဖိလဲၤဆူကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤလိလၢအသူကျိၤကွာ်အါခါ(ထီၣ်လၢနီၢ်ကစၢ်မ့တမ့ၢ်မၤလိစိတၢ်လၢအယံၤ)ကဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်ကၠိအပူၤတၢ်မၤကွၢ်ဆူပှၤမၤတၢ်ဖိခဲလၢာ်လၢအဘၣ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးကၠိဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤပာ်ဃုာ်သရၣ်သမါတဖၣ်,ပှၤစဲၣ်နီၤအခီၣ်ထံးတပတီၢ်တဖၣ်(paraprofessionals) ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်တဖၣ်, တၢ်ဆီၣ်ထွဲအပှၤမၤတၢ်ဖိ,တၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါအပှၤမၤတၢ်ဖိ,ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်ဒီးအဂၤဆူညါန့ၣ်လီၤ. မံၣ်နံၣ်စိထၣ်အကီၢ် စဲၣ်ဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်သိၣ်လိဒီးထးခိၣ်အထံအတၢ်မၤကွၢ်အပီးအလီတဖၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကၠိတဖၣ်မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်မၤကွၢ်တခါအံၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်သိၣ်လိဒီးတၢ်အပီးအလီလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကၠိလၢတဘၣ်ဃးဒီးပဒိၣ်ဒီးထူလံၤဒူၣ်ကလုာ်အကၠိတဖၣ်လၢအဒုးလဲၤတရံးကၠိဖိတၢ်ထီၣ်ကၠိလၢအကစၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤလိလၢအသူကျိာ်ကွာ်ခံခါလၢာ်လၢအအဲၣ်ဒိးမၤကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.

COVID-19 အကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါလၢပှၤမံၣ်နံၣ်စိထၣ်ဖိလၢ အသးနံၣ်အိၣ် ၁ နံၣ်ဆူအဖီခိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤမံၣ်နံၣ်စိထၣ်ဖိခဲလၢာ်လၢအ သးနံၣ်အိၣ် ၁၂ နံၣ်ဒီးဆူအဖီခိၣ်တဖၣ်ကြၢးဘၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ် ကဒိးန့ၢ် COVID-19 အကသံၣ်ဆဲးဒီ သဒၢတၢ်ဆါလၢတလိၣ်ဟ့ၣ် အပှ့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဆဲးလီၤမံၤလၢတၢ်သ့ၣ်နံၤဖးသီတခါခီဖျိတၢ်သူ Minnesota COVID-19 Vaccine Connector မ့တမ့ၢ်ခီဖျိတၢ်ဆဲးကျိး၀ဲဒၣ်န လီၢ်က၀ီၤအကသံၣ်ကျးမ့တမ့ၢ်ပှၤဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ် ကွၢ်ထွဲ ကဟုကယာ်တက့ၢ်.

ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်တခါလၢ်လၢ်ဘၣ်ဃးဒီးကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢအတၢ်ဘျးစဲ (Vaccine Connector) မ့တမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်ကျိာ် အတၢ် မၤစၢၤ,၀ံသးစူၤကိးဘၣ်မံၣ်နံၣ်စိထၣ်၀ဲၤကျိၤလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ COVID-19 ကမျၢၢ်အလီကျိၤဖဲ 1-833-431-2053 န့ၣ်တက့ၢ်.

ကီၢ်စဲၣ်ဒီတကဘျၣ်တၢ်မၤလိအတၢ်သမံသမိးမၤကွၢ်တဖၣ်

မံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အ၀ဲၤကျိၤ(MDE) အတၢ်မၤအခိၣ်သ့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ကဒီသဒၢကၠိဖိဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ် အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးခၠၣ်ထၣ်အကၠိတခါစုာ်စုာ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်လံလီၢ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီးတၢ် ပူၤဖျဲးအတၢ်ပလီၢ်ပဒီလၢတၢ်ဒိးစဲးအတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤပၢဆှၢ,လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်အီၤခီဖျိ MDE ဒီးမဲၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အ၀ဲၤကျိၤ (MDH) န့ၣ်လီၤ.

ကၠိ-အသးနံၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်

ကၠိတဖၣ်လၢအမၤဒံး၀ဲဒၣ်တၢ်မၤလိစိတၢ်လၢအယံၤကဆဲးဟ့ၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ဖိသၣ်ဆူပှၤမၤတၢ်ဖိလၢဒ်ကီၢ်စဲၣ်ခိၣ်စံးလၢအမ့ၢ်ပှၤ "အကါဒိၣ်"တဖၣ် အဖိန့ၣ်လီၤ. ၀ံသးစူၤဆဲးကျိးဘၣ်နဖိအကၠိလၢတၢ်ကမၤလိန့ၢ်အါထီၣ်ဘၣ်ဃးကၠိအတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ဖိသၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တက့ၢ်.

ဖိသၣ်အသးနံၣ်အိၣ်ထီၣ်ကၠိအဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအဖံးမၤတၢ်လၢတၢ်မၤအလီၢ်အကျဲလၢကါဒိၣ်တဖၣ်

တၢ်အီၣ်တၢ်အီအကလီလၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အအဲးဖ်

ဖိသၣ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ် ၁၈ ဆူအဖီလာ်တဖၣ်မၤန့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအကလီဖဲကၠိတဖၣ်ဒီးပှၤတ၀ၢအတၢ်သူၣ်ထီၣ် တဖၣ်လၢအအိၣ်လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်လီၢ်၀း၀းန့ၣ်လီၤ. နကွၢ်ဃုတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတခါလၢအဒုးအီၣ်ဒုးအီကလီတၢ်ခီဖျိတၢ်ထုးလီၤန့ၢ်အဲးဖ်ကလီ တခါလၢနလီတဲစိအပူၤန့ၣ်သ့လီၤ. ကွၢ်ဃုဘၣ် "တၢ်အီၣ်တၢ်အီအကလီလၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်"လၢ Apple App Store မ့တမ့ၢ် Google Play Store လၢတၢ် ကထုးန့ၢ်တၢ်အဂီၢ်တက့ၢ်. နအဲးဖ်ကသူ၀ဲဒၣ်နလီၢ်က၀ီၤလၢတၢ်ကဒုးနဲၣ်နၤဒီးတၢ်လီၢ်အဘူးကတၢၢ်တခါလၢအဟ့ၣ်တၢ်အီၣ် တၢ်အီဒီးအအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်အခါဖဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. app အ၀ဲန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ Hunger Impact Partners န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအါထီၣ်ဘၣ်ဃး COVID-19

တၢ်သံကွၢ်ဘၣ်ဃးမံၣ်နံၣ်စိထၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဧါ.

ဆဲးကျိးဘၣ်နကၠိ
ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီးနကၠိဖိအကၠိတၢ်မၤ
,တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ကၠိတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ဖိသၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဂၤတဖၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤခီဖျိနကၠိန့ၣ်လီၤ. ကျိာ်အတၢ်မၤစၢၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲတၢ်မ့ၢ်ဃ့ထီၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ဆဲးကျိးဘၣ်မံၣ်နံၣ်စိထၣ်၀ဲၤကျိၤလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့
ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤလိစိတၢ်လၢအယံၤတၢ်မၤလိအတၢ်နဲၣ်လီၤလၢကၠိတဖၣ်အဂီၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဃးဒီးကၠိတဖၣ်အခါတက့ၢ်
. ကျိာ်အတၢ်မၤစၢၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲတၢ်မ့ၢ်ဃ့ထီၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ဟံၣ်ဖိဃီဖိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအတၢ်နဲၣ်လီၤ (Family Activity Guide) (PDF)

တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတဖၣ်လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအအိၣ်လၢမံၣ်နံၣ်စိထၣ်ဖိသၣ်အပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ (Resources for Families from Minnesota Children’s Cabinet) (PDF)